Niepłacenie alimentów to problem, z którym zmaga się wielu rodziców samotnie wychowujących dzieci. Pomimo wyroku sądu zobowiązany rodzic nie przekazuje pieniędzy lub robi to nieregularnie. Tymczasem koszty utrzymania dziecka nie znikają.
Co zrobić, gdy drugi rodzic nie płaci alimentów? Jak odzyskać zaległe pieniądze i skutecznie wyegzekwować obowiązek alimentacyjny?
Egzekucja komornicza – pierwszy krok
Jeżeli rodzic zobowiązany do alimentacji nie płaci zasądzonych świadczeń, można skierować sprawę do komornika. Nie trzeba czekać, aż zadłużenie osiągnie kilka tysięcy złotych. Już jedna niezapłacona rata alimentów może stanowić podstawę wszczęcia egzekucji.
Komornik może zająć wynagrodzenie za pracę, rachunki bankowe oraz inne składniki majątku dłużnika. Warto przekazać mu informacje dotyczące miejsca pracy zobowiązanego rodzica, posiadanych nieruchomości czy samochodów.
Brak zatrudnienia nie zwalnia z obowiązku płacenia alimentów. Nawet jeśli zobowiązany rodzic pozostaje bezrobotny lub pracuje bez umowy, nadal musi wykonywać obowiązujące orzeczenie sądu.
Niepłacenie alimentów może być przestępstwem
Zgodnie z art. 209 Kodeksu karnego uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego może stanowić przestępstwo, jeżeli zaległości osiągną równowartość co najmniej trzech świadczeń okresowych.
Przykładowo, jeżeli rodzic powinien płacić 1 000 zł miesięcznie, a zaległość wynosi co najmniej 3 000 zł, może zostać spełniony jeden z warunków odpowiedzialności karnej.
Za niealimentację grozi grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do roku, a w poważniejszych przypadkach nawet do dwóch lat.
Warto pamiętać, że samo zadłużenie nie przesądza o popełnieniu przestępstwa. Konieczne jest również ustalenie, że zobowiązany uchyla się od wykonywania obowiązku alimentacyjnego.
Fundusz Alimentacyjny – gdy egzekucja jest bezskuteczna
Jeżeli komornik nie jest w stanie odzyskać alimentów, można ubiegać się o świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego.
Od 1 października 2026 r. kryterium dochodowe wynosi 1 665 zł miesięcznie na osobę w rodzinie. Maksymalna wysokość świadczenia to 1 000 zł miesięcznie na osobę uprawnioną, nie więcej jednak niż wysokość zasądzonych alimentów.
Warunkiem uzyskania pomocy jest między innymi bezskuteczność egzekucji oraz spełnienie ustawowych kryteriów.
Co zrobić, gdy alimenty nie zostały jeszcze zasądzone?
Jeżeli drugi rodzic nie uczestniczy w kosztach utrzymania dziecka, a sąd nie ustalił jeszcze alimentów, należy rozważyć wniesienie pozwu o alimenty.
Już w pozwie warto wystąpić o zabezpieczenie alimentów na czas trwania postępowania. Dzięki temu sąd może zobowiązać rodzica do płacenia określonej kwoty jeszcze przed zakończeniem sprawy.
Czy można odzyskać zaległe alimenty?
Tak. Zaległe alimenty można dochodzić wraz z należnymi odsetkami za opóźnienie.
Należy jednak pamiętać, że roszczenia alimentacyjne co do zasady przedawniają się po trzech latach, z uwzględnieniem ustawowych zasad zawieszenia i przerwania biegu przedawnienia.
Dlatego nie warto zwlekać z podjęciem działań.
Podsumowanie
Niepłacenie alimentów przez jednego z rodziców nie oznacza, że drugi musi samodzielnie ponosić wszystkie koszty utrzymania dziecka. Prawo przewiduje szereg możliwości dochodzenia należnych pieniędzy, w tym egzekucję komorniczą, świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego oraz odpowiedzialność karną.
Jeżeli rodzic zobowiązany do alimentacji nie wywiązuje się ze swoich obowiązków, warto skorzystać z pomocy adwokata, który pomoże wybrać odpowiednią drogę postępowania i podjąć działania zmierzające do odzyskania należnych świadczeń.
