Zatrzymanie przez Policję – jakie prawa przysługują zatrzymanemu?

Zatrzymanie przez policję to sytuacja, w której dochodzi do czasowego pozbawienia wolności. Nie oznacza ono jednak, że osoba zatrzymana jest pozbawiona swoich praw. Przepisy Kodeksu postępowania karnego przewidują szereg uprawnień, które mają chronić zatrzymanego przed nieuzasadnionymi działaniami organów ścigania.

Kiedy policja może zatrzymać?

Policja może zatrzymać osobę, jeżeli istnieje uzasadnione przypuszczenie, że popełniła ona przestępstwo, a jednocześnie zachodzą dodatkowe przesłanki, takie jak obawa ucieczki, ukrycia się, zatarcia śladów przestępstwa czy niemożność ustalenia tożsamości.

Samo podejrzenie popełnienia przestępstwa nie zawsze jest wystarczające do zatrzymania.

Jakie prawa ma osoba zatrzymana?

Każdemu zatrzymanemu przysługują określone uprawnienia. Do najważniejszych należą:

• Prawo do informacji – policjant musi niezwłocznie poinformować o przyczynach zatrzymania i przysługujących prawach.

• Prawo do kontaktu z adwokatem – na żądanie zatrzymanego policja ma obowiązek niezwłocznie umożliwić kontakt z adwokatem oraz bezpośrednią rozmowę.

• Prawo do milczenia – zatrzymany może odmówić składania oświadczeń. Nie ma obowiązku dostarczania dowodów przeciwko sobie.

• Prawo do protokołu zatrzymania – zatrzymany powinien otrzymać odpis dokumentu zawierającego m.in. przyczyny, miejsce i dokładny czas zatrzymania.

• Prawo do zawiadomienia osoby najbliższej – zatrzymany może żądać poinformowania wskazanej osoby o zatrzymaniu.

• Prawo do pomocy medycznej – w razie potrzeby zatrzymanemu należy zapewnić odpowiednią pomoc.

Jak długo policja może przetrzymywać zatrzymanego?

Zgodnie z przepisami zatrzymany powinien zostać niezwłocznie zwolniony, gdy ustaną przyczyny zatrzymania.

Jeżeli w ciągu 48 godzin od zatrzymania osoba nie zostanie przekazana do dyspozycji sądu wraz z wnioskiem o tymczasowe aresztowanie, musi zostać zwolniona.

Jeżeli natomiast zostanie przekazana do sądu, a w ciągu kolejnych 24 godzin nie zostanie jej doręczone postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania, również podlega zwolnieniu.

Czy można zaskarżyć zatrzymanie?

Tak. Zatrzymanemu przysługuje prawo do wniesienia zażalenia do sądu, który bada legalność, zasadność oraz prawidłowość zatrzymania.

Oznacza to, że sąd może ocenić nie tylko to, czy istniały podstawy do zatrzymania, ale również czy policjanci przeprowadzili czynność zgodnie z przepisami.

O czym warto pamiętać?

Zatrzymanie przez policję może być stresującym doświadczeniem. Warto jednak pamiętać, że zatrzymany nie musi składać oświadczeń ani tłumaczyć się z zarzucanych mu czynów.

Jednym z najważniejszych kroków jest skorzystanie z pomocy adwokata, który wyjaśni sytuację prawną, doradzi w zakresie dalszego postępowania i w razie potrzeby podejmie działania zmierzające do zakwestionowania zatrzymania.

Podstawa prawna: art. 244-248 Kodeksu postępowania karnego.