Zdarza się, że jeden z małżonków chce zakończyć małżeństwo, podczas gdy drugi stanowczo sprzeciwia się rozwodowi. Czy brak zgody męża lub żony oznacza, że Sąd nie może rozwiązać małżeństwa? Nie. W polskim prawie zgoda obojga małżonków nie jest warunkiem koniecznym orzeczenia rozwodu. Istnieją jednak sytuacje, w których sprzeciw jednego z małżonków może mieć decydujące znaczenie.
Kiedy sąd może orzec rozwód bez zgody małżonka?
Zgodnie z art. 56 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego podstawową przesłanką rozwodu jest zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego. Oznacza to, że między małżonkami ustały więzi uczuciowe, fizyczne i gospodarcze, a okoliczności wskazują, że nie nastąpi powrót do wspólnego pożycia.
Jeżeli sąd ustali, że rozkład pożycia jest zupełny i trwały, może orzec rozwód nawet wtedy, gdy jeden z małżonków wyraźnie się temu sprzeciwia. Samo twierdzenie, że małżonek nadal kocha drugą osobę albo nie chce zakończenia małżeństwa, nie wystarczy do oddalenia pozwu.
Kiedy sprzeciw małżonka może zablokować rozwód?
Szczególne znaczenie ma sytuacja, w której rozwodu żąda małżonek wyłącznie winny rozpadu małżeństwa, np. wskutek zdrady lub innych zawinionych zachowań.
Zgodnie z art. 56 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego rozwód w takiej sytuacji co do zasady nie jest dopuszczalny, jeżeli małżonek niewinny nie wyraża na niego zgody.
Od tej zasady istnieje jednak wyjątek. Sąd może orzec rozwód mimo sprzeciwu małżonka niewinnego, jeżeli uzna, że odmowa zgody jest w konkretnych okolicznościach sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.
Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny. Sam wieloletni okres rozłąki czy pozostawanie małżonka winnego w nowym związku nie oznaczają automatycznie, że sprzeciw drugiego małżonka jest nieuzasadniony.
Czy sąd zawsze orzeknie rozwód, jeśli małżeństwo się rozpadło?
Nie. Nawet w przypadku zupełnego i trwałego rozkładu pożycia sąd nie orzeknie rozwodu, jeżeli wskutek niego miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków albo orzeczenie rozwodu byłoby z innych względów sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Podsumowanie
Brak zgody małżonka nie oznacza, że rozwód jest niemożliwy. Sąd bada przede wszystkim, czy nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia, a także czy nie zachodzą ustawowe przeszkody do rozwiązania małżeństwa.
Jeżeli jeden z małżonków sprzeciwia się rozwodowi, szczególnie istotne może okazać się ustalenie winy za rozkład pożycia. Dlatego przed wniesieniem pozwu warto skonsultować swoją sytuację z adwokatem, który oceni okoliczności sprawy i pomoże przygotować odpowiednią argumentację procesową.
